Graag wil ik me voorstellen als blogger op deze website. Ik ben Chantal van Birgelen, geboren op 13…

Nee, niemand is een superman of superwoman. Hoe graag we het wel eens zouden willen zijn. Want we hebben allemaal onze beperkingen. En ook onze verantwoordelijkheden. Dit blog gaat over hoever de verantwoordelijkheid reikt van de patiënt. In de praktijk blijkt hier toch verschillend over gedacht te worden….

Oogziekenhuis 
Al enkele jaren rij ik 1x per jaar een voor mij lange rit van Tilburg naar het Oogziekenhuis in Rotterdam. Elke keer als ik er ben, ben ik blij dat ik de rit heb gehaald. Want lange afstanden rijden kost me zo veel energie, dat ik vaak knikkebollend m’n eindbestemming bereik. Maar de reden dat ik toch elk jaar die rit rij, is dat daar juist een oogarts zit die meer weet over m’n specifieke oogaandoening. Alleen het zure is dat ik haar nog nooit heb gezien. Elke keer als ik er kom, blijkt ze geen tijd te hebben en ‘vind ik het vast niet erg dat een coassistent me ziet’.

Enkeltje Tilburg
Na drie jaar van aanmodderen dacht ik: dit levert geen enkele meerwaarde op. Ik kan net zo goed weer terug naar Tilburg. Daar worden exact dezelfde onderzoeken gedaan. En dan hoef ik ook geen lange ritten meer te rijden. Bij de laatste controle heb ik daarom gevraagd om mijn dossier weer terug te zetten. En zo geschiedde. Het dossier werd in orde gemaakt voor overdracht. Ik hoefde verder niets te doen. Vanuit Tilburg zou ik weer automatisch een oproep krijgen voor een controle.

Bekend maar niet in beeld
Na ruim een jaar van wachten was er echter nog steeds geen oproep. Aangezien ik toch graag wilde weten hoe het met mijn ogen gesteld was, belde ik mijn eigen ziekenhuis of mijn dossier goed was overgedragen. Gelukkig kreeg ik een bevestigend antwoord. Toen ik vroeg of in de overdrachtsbrief stond wanneer ik op controle moest komen, werd door de secretaresse doorgegeven dat daarover niets was vermeld. En dat ik nergens meer stond ingepland.

Superwoman en eigen verantwoordelijkheid
Toen ik de secretaresse peilde hoe dit had kunnen gebeuren, werd me de retorische vraag gesteld: “U had toch zelf ook aan de bel kunnen trekken? U bent toch zelf verantwoordelijk dat u een nieuwe afspraak krijgt?” Ik stond best perplex. “Natuurlijk besef ik dat ik verantwoordelijk ben”, zei ik haar. “Juist daarom trek ik nu aan de bel! Maar omdat ik helemaal geen brief heb ontvangen, kan ik toch niet weten WAT er is overgedragen en afgesproken tussen de betreffende ziekenhuizen? Ik ben toch geen superwoman???” superwomanAanvullend zei ik dat ik het ook nog eens best teleurstellend vond dat er bij niemand een belletje is gaan rinkelen als een patiënt van het Oogziekenhuis terug komt. Dat zijn toch geen patiënten die “gewone” oogaandoeningen hebben…..

Regie in eigen hand
Schoorvoetend zei de secretaresse dat zij misschien zelf ook actie had kunnen ondernemen. Maar dat ik hiervoor toch echt zelf verantwoordelijk ben. En alsof dat nog niet genoeg was, zei ze dat “wij patiënten toch graag zelf de regie in eigen hand hebben?” Aansluitend gaf ze me als advies dat ik het verder maar met de oogarts moest bespreken. Het voelde alsof ik een linkse en een rechtse tegelijk kreeg……

Ik heb even tot tien moeten tellen. Daarna heb ik tenenkrommend een controle-afspraak gemaakt en heb ik ook afgesproken dat ik het andere ziekenhuis toch even zou bellen omdat hun overdrachtsbrief toch niet duidelijk is overgekomen.
Ik kreeg een uiterst vriendelijke secretaresse aan de lijn die de melding serieus nam en het kwalijk vond dat dit was gebeurd. Ze zou het meteen doorgeven aan de arts die de brief had gedicteerd. En ze bedankte me nog netjes voor de tip. Dat ging er dus heel anders aan toe. Ik voelde me netjes behandeld en serieus genomen.

Patiënt empowerment
Op vandaag is het thema “eigen regie” en “patiënt empowerment” erg actueel. patient-empowerment
Ik kreeg alleen de indruk dat de secretaresse van m’n eigen ziekenhuis niet helemaal de essentie hiervan heeft begrepen. Het lijkt in mijn voorval een uiterst goed argument om vooral zelf niet meer te hoeven nadenken en als er wat fout gaat, de verantwoordelijkheid bij de patiënt te leggen. Dat lijkt me nogal risicovol en makkelijk.
Ik vind wel dat patiënten zelf verantwoordelijk zijn voor hun gezondheid. Neem je verantwoordelijkheid als je arts je adviezen meegeeft. Wees kritisch als het gaat om bepaalde behandelingen die worden voorgelegd. Vraag naar informatie als je die niet krijgt. Kijk wat bij je past en overleg met je arts als je twijfelt. Bekijk samen wat de mogelijkheden zijn. Maar om administratieve onduidelijkheden of onjuist handelen terug te leggen bij de patiënt, dat gaat mij wat ver.

Uit het zicht – uit de zorg
Stel dat dit voorval ook treft bij mensen die niet in de gaten houden wanneer hun controles zijn? Die niet aan de bel durven trekken als er iets mis zou gaan? Dan zullen veel mensen zo maar uit beeld en in het medische, ronde archief verdwijnen.
Mijn zorgen gaan dan ook uit naar deze doelgroep. En daarom zal ik dit voorval ook bespreken als ik binnenkort m’n oogarts op de poli zie. Gewoon om het probleem even bespreekbaar te maken en wat voor gevolgen dit kan hebben voor de zorg aan haar patiënten.

Mijn les is wel: blijf alert. Vaar niet blindelings op handelingen die anderen uitvoeren. Waar mensen werken, worden fouten gemaakt. Neem je eigen verantwoordelijkheid als iets dreigt mis te gaan. Want anders verdwijn je zo maar uit zicht. En is de zorg ver te zoeken.