**op 23 november 2016 is Eelco, gesteund door zijn naasten, in alle rust overleden. Zijn euthanasiewens is op…

27 December 2009 overleed mijn oma. Ik mis haar nog steeds. Eigenlijk elke dag tegen de avond. Ik belde oma dan met de vraag wat ze die dag gegeten had, want ja bellen om te vragen, “Hee, leef je nog” klinkt ook zo stom. Dan vroeg ze mij hetzelfde en kletsten we eventjes. Gewoon minuutje of twee, op zijn hoogst. Bijna elk weekend naar haar toe. Onze band was speciaal, ze begreep me vaak niet, want laten we eerlijk zijn, wie doet dat nu wel? Maar ik was er altijd welkom en voelde haar onvoorwaardelijke liefde voor mij. Ik zou graag de tekst die ik heb geschreven en voorgedragen heb tijdens haar crematie met jullie willen delen. Aangezien dit mijn wens is heb ik er de namen van andere personen uit weg gehaald, voor de rest is er niets aangepast.

Vrouw, Weduwe, Moeder, Schoonmoeder, Oma. Allemaal woorden waarbij wij een beeld hebben. Allemaal woorden die niet omschrijven hoe MIJN oma was. Ja, mijn oma. Natuurlijk is het ook de oma van J**** en M****, maar als ik aan haar dacht zag ik haar als MIJN oma. Van mij en niemand anders.

Toen mijn moeder zwanger was van mijn zusje heb ik 2 weken bij opa en oma gelogeerd. In deze 2 weken heb ik met oma een band gekregen die ik alleen maar als zeer bijzonder kan omschrijven. Bij oma heb ik voorzichtig me eerste losse stapjes gezet. Daar heb ik los leren lopen. Mijn ouders zijn vervolgens nog jaren bezig geweest om te zorgen dat ik weer bleef zitten. Mijn herinneringen aan oma lijken wel uit 2 periodes te bestaan. Voor en na het overlijden van opa.

Toen opa nog leefde was oma een echte oma oma. Een toen al in mijn ogen oude vrouw die op maandag de was deed, op woensdag gehakt at, vrijdags vis en zorgde dat het haar man aan niets ontbrak. Ik heb fijne en warme gevoelens aan het op bezoek gaan bij oma en opa in hun huis aan de A******straat. Al moet ik eerlijk zeggen dat echte herinneringen mij zo niet te binnen schieten.

Aan de E***laan heb ik meer herinneringen. Schaken met mijn opa, het 31en met oma en mijn zus. En als kind heel belangrijk het spaarpotje, waar oma elke week trouw een gulden in deed. Oma was een oma in de klassieke zin van het woord. Lief en zorgzaam voor haar man, kinderen, en kleinkinderen. Opa had een slechte gezondheid en was al een aantal keer opgenomen geweest in het ziekenhuis, hij had veel aandacht nodig. Iets wat mijn oma hem altijd gaf zonder klagen. Iets wat lang niet iedereen zou kunnen doen, want opa was naast een heel erg lieve ook een erg eigenwijs man. Iets waarvan oma zei dat het in de familie zat.
Nadat opa overleden was, leerde ik langzaam een nieuwe en andere oma kennen. Oma bleek veel meer dan wij wisten zichzelf jarenlang weggecijferd te hebben, om voor opa te kunnen zorgen. En hoewel ze heel veel verdriet had van het overlijden van haar man, was het ook een soort van nieuwe start. Ze ging met vriendinnen op de fiets naar het zwembad, de bieb en werd weer actief. En ze ontdekte dat een magnetron erg handig kon zijn in de keuken. Ze leerde dat je ook best op dinsdag kon wassen als dat beter uitkwam en als je op woensdag geen gehakt wilde eten, dan deed je dat toch niet. Zeker door de invloed van mijn moeder werd oma een nieuwe soort oma, een vrouw die midden in het leven stond en ervan kon genieten.

Helaas brak voor oma ook de tijd aan waarin de geest nog wel wilt, maar het lichaam het steeds meer laat afweten. Zwemmen en fietsen werd moeilijker, en lopen deed ze ook niet meer zo snel als vroeger, maar dit deed niets af aan haar levenslustige instelling.

Ik vertel niemand iets nieuws als ik vertel dat oma soms best eigenwijs kon zijn, maar ze kon ook toegeven dat ze ongelijk had. Een voorbeeld hiervan dat ik nooit zal vergeten is de aanschaf van een rollator. Oma werd slechter ter been en liep steeds minder makkelijk. Maar een rollator dat NOOIT! Dat was iets voor oude vrouwen. Na een paar weken op haar in te praten en onder het mom van probeer het nu, als het niets is doen we hem weer weg, wilde ze het voorzichtig proberen. Na een week riep ze tegen iedereen die het maar wilde horen: dit had ik jaren eerder moeten doen. Iets wat zich herhaalde met het nieuwe bankstel en de sta-op stoel. En wat betreft de rollator, ze had er nu 2, eentje voor binnen en eentje voor buiten.
Oma heeft in haar leven veel gezien van Nederland, vroeger met opa op vakantie en daarna met B*** (al dan niet met mij erbij) in de auto en een stukje rijden. Even een stukje vis halen in Willemstad, een kopje koffie in Vierhouten, paling in Elburg en pannenkoeken in Elspeet. Je hoorde haar dan ook regelmatig zeggen als er in een gesprek een plaatsnaam voorbij kwam: daar hebben we nog koffie op. Soms leek het wel of heel Nederland oma op de koffie heeft gehad.

Met haar verjaardag gingen we altijd uit eten. Iets waar ik, de puber die ik was en de eigenwijze jongen die ik nu ben, niet altijd even veel zin in had. Maar oma riep dan altijd, volgend jaar ben ik er niet meer, dus deze laatste keer kan er ook nog wel bij. Op deze manier heeft ze me minstens 15 jaar mee weten te krijgen en achteraf had ik er geen eentje van willen missen.

Oma kon ook genieten van lekker eten. Iets dat ze dan ook tot het laatste moment heeft gedaan. Vaak als ik haar belde en vroeg heeft u al gegeten antwoorden ze:nee, ik heb nog niets gegeten. Maar dan vertelde ze vrolijk verder dat ze al een ei gebakken had,een harinkje had gegeten, 2 augurken, een stukje kaas, 2 koekjes en een toetje had genomen. Maar eten nee dat had ze niet. Toch verdwenen de magnetron maaltijden, die ze trouw kocht of liet meenemen, uit de koelkast, dus met dat eten zat het wel goed.

Boodschappen doen was iets dat oma erg graag deed, en ik moet zeggen ik ging graag mee, niet alleen omdat oma steevast mijn boodschappen tussen die van haar verborg zodat ik zelf niet kon betalen, maar vooral op de manier dat ze de winkel doorliep. Van hot naar her, als een ongeleid projectiel. Ze had dan wel een boodschappenbriefje, maar als daar 5 dingen opstonden wist je zeker dat ze er met 25 thuiskwam. Cola moest er altijd mee, niet alleen omdat mij moeder dat graag drinkt, maar ook omdat er niets zo lekker is als een ijskoud blikje cola als je super dorst hebt volgens oma.
Ach ik zou zo nog uren door kunnen gaan met mijn herinneringen aan oma, zoveel mooie momenten, maar ook serieuze momenten. Ik ben geen makkelijk kind geweest en ook als volwassenen heb ik, zoals ze zeggen, een gebruiksaanwijzing. Maar oma hield onvoorwaardelijk van mij. En dat liet ze gelukkig ook merken. Vaak zei ze: Jongen ik snap je niet, maar als jij gelukkig bent is het goed.

In een van de gesprekken die ik nog niet zo lang geleden met oma heb gehad hadden we het over de toekomst. En toen begreep ik voor de eerste keer hoe oma zich moest voelen. Het steeds minder zelfstandig kunnen en het beetje bij beetje inleveren van een stukje zelfstandigheid. Het over de vloer krijgen van mensen die je komen helpen, fijn dat de hulp er is, maar het is toch een groot offer van je vrijheid en privacy. Ik begreep oma heel goed. Oma’s grootste angst was zoveel zelfstandigheid in te moeten leveren dat ze niet meer alleen thuis zou kunnen wonen. In een verzorging of bejaarden tehuis, dat wilde ze 100% zeker niet. Ook vertelde ze dat ze ons niet tot last wilde zijn. Helaas is het mij niet gelukt haar uit te leggen dat ze dat echt niet was.

Soms zei oma tegen mij, jongen als het zo moet dan hoeft het van mij niet meer, het is mooi geweest, wat moet een vrouw van mijn leeftijd nog doen hier. En hoe asociaal het ook van mezelf is om te wensen dat ze voor altijd bij me zou blijven, snapte ik haar wel. Oma is precies zo gestorven als ze mij ooit heeft toevertrouwd te willen sterven als het zover zou zijn. Oma had net met haar beide zoons en schoondochters koffie gedronken, en vanwege kerst was daar gebak bij. Omdat ze moe was ging ze eventjes op bed liggen om wat bij te komen. Ze is gaan liggen om nooit meer op te staan.
Een anekdote wil ik u niet onthouden, ik werkte pas in popcentrum 013 en was trots als een aap op “mijn” toko en wilde hem dolgraag aan oma laten zien. Nu moet u weten dat 013 een nogal groot gebouw is met veel donkere gangen en trappen. Na oma heel 013 door gesleurd te hebben vroeg ik haar wat vind u er nu van? Haar antwoord was, veel trappen. Vanaf dat moment was 013 voor haar het gebouw met al die trappen. Meer wist ze er niet van, ze wist niet wat mijn taken daar waren of wat het inhield, maar vertelde trots tegen iedereen die het maar hoorde wilde, mijn kleinzoon werkt in 013. om er dan aan toe te voegen, en daar hebben ze veel trappen.

Oma ik hoop dat waar u nu ook mag zijn ze een lift hebben.

Ik zal u missen.

1+